Якім бывае мёд? Падрабязная класіфікацыя гатункаў мёду

Пчаліны мёд унікальны сваёй непаўторнасцю – нават у вуллях, якія стаяць паблізу на адной пасецы, ён будзе адрознівацца па складзе і смакавых якасцях. І ўсё ж прадукты жыццядзейнасці пчол можна падзяліць на групы, гатункі, віды, класы (называйце як хочаце). Зараз мы пастараемся канкрэтна разабрацца ў пытаннях класіфікацыі.

І так, мёд адрозніваюць:
•  па паходжанню;
•  па таварным выглядзе;
•  па кансістэнцыі;
•  па колеру і празрыстасці;
•  па смаку і паху.

Віды мёду па паходжанню

Па паходжанню натуральны пчалины мёд можа быць кветкавы і падзевы.

Кветкавы: вырабляецца пчоламі ў працэсе збору і перапрацоўкі нектару, які вылучаецца нектарнікамі раслін.

Падзевы: пчолы выпрацоўваюць, збіраючы падзь і мядовую расу (салодкія выдзялення тлі) з лісця або сцябла раслін. Падзевы гатунак мёду не менш каштоўны за кветкавы з-за вялікага ўтрымання дэкстрыну і мінеральных рэчываў, але на жаль ён не падыходзіць у якасці зімовага корму для пчол.

Мёд проста мёд

У залежнасці ад меданосных раслін, нектар якога быў сабраны пчоламі, мёд адрозніваецца па колеру, смаку і паху. Калі прадукт атрыманы з аднаго вызначанага віду расліны, то звычайна яму надаюць назву гэтай расліны: ліпавы, грэчкавы, сланечнікавы і г.д. Калі пчолы сабралі нектар з розных раслін, то такі мёд звычайна называюць проста кветкавым.

Неабходна разумець, што атрымаць мёд з адной меданоснай расліны вельмі цяжка – бо побач з пасекай звычайна адначасова квітнее некалькі меданосаў, а пры віраванні разам з самым свежым мёдам могуць трапляць старыя запасы пчалінай сям’і, сабраныя раней з іншых раслін.

Так, поліфлёрны («полі» — шмат, «флёр» — кветка) мёд вырабляецца з двух і больш меданосных раслін, а асноўная частка монафлёрного нектару бярэцца ад адной расліннай культуры.

Відаў монафлёрнага мёду мноства, практычна любы меданос можа стаць галоўнай крыніцай для атрымання «чыстага» пчалінага нектару. Зараз мы хуценька прабяжымся па найбольш распаўсюджаных монафлёрных гатунках:

Агурочнікавы мёд

Атрымліваецца з нектару буйных прыгожых блакітных кветак агурочніку (агурочнай травы). Агурочнік вырошчваюць як каштоўны меданос і як лекавую расліну. Гэты гатунак валодае прыемным смакам, празрысты і светлы.

Ажынавы мёд

Пчолы збіраюць з кветак ажыны. Ён празрысты як вада і валодае высокімі смакавымі і лячэбнымі якасцямі, тонкім водарам.

Акацыевы (белакацыевы) мёд

Лічыцца адным з самых лепшых гатункаў. У вадкім выглядзе празрысты, пры крышталізацыі (зацукраванні) робіцца белым, дробназярністым, нагадвае снег. Пчолы таксама збіраюць нектар з кветак жоўтай акацыі. Вельмі светлы, але пры крышталізацыі становіцца салападобным, белага колеру, сярэдняй зярністасці (таксама адносіцца да ліку лепшых гатункаў).

Асотавы мёд

Мае белы колер, духмяны, смачны. Лічыцца першасортным. Пчолы выпрацоўваюць яго з нектару, сабранага са шматлікіх залаціста-жоўтых кветак пустазелля асоту.

Атрутны (п’яны) мёд

Па знешніх прыкметах ён мала адрозніваецца ад натуральнага, але меней духмяны, мае пах перапаленага цукру. Гэты гатунак атрымліваецца пры перапрацоўцы пчоламі нектару раслін сямейства верасовых: азаліі, багуну, балотнага верасу і інш. Разам з нектарам пчолы пераносяць у мёд атрутныя рэчывы гэтых раслін, прычым самі пры гэтым не атручваюцца.

Асноўным атрутным пачаткам п’янага мёду з’яўляецца глікозід андромедоксін. Быў вядомы яшчэ ў глыбокай старажытнасці. Пры яго ўжыванні чалавек нагадвае п’янага. У яго з’яўляюцца галавакружэнне, млоснасць, ваніты. Праз 48 гадзін ўсе з’явы праходзяць без усялякага лячэння.

Баваўняны мёд

Вельмі светлы і толькі пасля крышталізацыі становіцца белым, мае своеасаблівы водар і далікатны смак. Нектар збіраецца пчоламі з лісця бавоўніку. Ну вядома, што ў Беларусі такога гатунку не сустракаецца ўвогуле.

Барбарысавы мёд

Залаціста-жоўтага колеру, духмяны і пяшчотны на смак. Пчолы энергічна перапрацоўваюць нектар кветак ягаднага кустоўя барбарысу, які шырока культывуецца як каштоўны кроваспыняльны сродак.

Баркуновы мёд

Вельмі светлы, белы або светла-бурштынавы. Адрозніваецца пяшчотным прыемным смакам і водарам, якія нагадвае сам ванілі. Ацэньваецца як адзін з лепшых гатункаў. Пчолы збіраюць яго з ярка-жоўтых кветак баркуну лекавага або жоўтага. Ён хутка крышталізуецца. Дзякуючы высокім пажыўным і лячэбным якасцям карыстаецца вялікай папулярнасцю. Рэкамендуецца пры захворваннях органаў дыхання, прастудных захворваннях, галаўнога болю.

Валошкавы мёд

Зелянява-жоўтага колеру, валодае прыемным пахам, які нагадвае пах міндаля, злёгку гаркаватым прысмакам. Валошка (ці васілёк сіні) з’яўляецца вельмі добрым меданосам.

Верасовы мёд

ВерасАтрымліваюць з нектару дробных ружовых кветак галінастага вечназялёнага хмызняку верасу звычайнага. Верасовы гатунак цёмнага, цёмна-жоўтага і чырвона-бурага колеру са слабым водарам, прыемным або даўкім гаркаватым смакам. Адносіцца да нізкаякасных гатункаў мёду.

Валодае здольнасцю ператварацца ў «халадзец-жэле» з вялікай колькасцю паветраных бурбалак, якія могуць падымацца на паверхню. Пры перамешванні або ўзбоўтванні жэлепадобная структура верасовага мёду разбураецца, і ён зноў становіцца вадкім, але ў далейшым зноў гусне.

Квітнее верас дастаткова доўга, так, што з адной раскрытай кветкі пчолы збіраюць «ўраджай» цэлы тыдзень. Прадуктыўнасць верасу складае 200-300 кг мёду з аднаго гектара (што досыць някепска), а адна пчаліная сям’я можа сабраць да 50 кг гэтага гатунку мёду.

Вярбовы (лазовы) мёд

Залаціста-жоўтага колеру, пры крышталізацыі робіцца дробназярністым, набывае крэмавае адценне, валодае высокімі смакавымі якасцямі. Ранняй вясной пчолы энергічна збіраюць яго з кветак розных відаў дрэў і кустоў вярбы, якіх ў Беларусі сустракаецца 16 відаў.

Гарбузовы мёд

Мае залаціста-жоўты колер, прыемны смак, даволі хутка крышталізуецца. Пчолы нарыхтоўваюць яго з вялікіх залацістых кветак гарбузу.

Гарошкавы мёд

Збіраюць з кветак гарошку танкалістага, які расце ў стэпах Расеі. Ён празрысты, мае прыемны водар і смак. Ўжываецца пры лячэнні органаў стрававання.

Гарчычны мёд

Пчаліны прадукт, сабраны з буйных жоўтых кветак гарчыцы. У вадкім стане ён мае прыемны залаціста-жоўты колер, а пазней набывае жоўта-крэмавае адценне. Крышталізуецца дробнымі крышталямі. Мае прыемны водар, салодкі смак. Валодае высокімі пажыўнымі і лячэбнымі ўласцівасцямі, дзякуючы якім рэкамендуецца пры захворваннях дыхальных шляхоў.

Грэчкавы мёд

Грэчкавы мёдКолер мёду: ад цёмна-жоўтага і чырвонага да цёмна-карычневага; адрозніваецца вострым своеасаблівым смакам і прыемным водарам. Закрышталізоўваецца ў аднастайную, часцей за ўсё буйназярністую масу цёмна-жоўтага колеру. Некаторыя дэгустатары адзначаюць, што пры ўжыванні ў ежу грэчкавага мёду ён добра «казыча горла».

У большасці выпадкаў грэчкавы гатунка мёду ацэньваецца як высокагатунковы, і які валодае лячэбнымі ўласцівасцямі. Ён утрымлівае больш бялку і жалеза, чым іншыя батанічныя гатункі мёду. У сувязі з гэтым яго рэкамендуецца прымаць пры лячэнні малакроўя. У народзе кажуць: «Цёмны мёд бледнатварым вельмі карысны».

Мёд з дзьмухаўца

Мае залаціста-жоўты колер, вельмі густы, глейкі, хутка крышталізуецца, з моцным пахам і рэзкі на смак. Яго пчолы атрымліваюць з нектару шырока вядомага і распаўсюджанага дзьмухаўца.

Дзягілевы мёд

Пчолы збіраюць з кветак дзягілю лекавага і адносіцца да рэдкіх гатункаў. Знешні выгляд вельмі прывабны, колер чырвона-карычневы, можа мець лёгкае адценне зялёнага. Крышталізацыя вельмі павольная. Прадукт застаецца ў вадкім выглядзе ўсю зіму, становіцца вельмі цягучым, падобна смале. Смак вельмі спецыфічны, рэзкі і насычаны, часам можа з’яўляцца прысмак карамелі з лёгкая гарчынкай, пах прыемны і пяшчотны.

Журавінавы мёд

Вырабляецца пчоламі з нектару кветак журавін. Мае прыгожы колер, далікатны смак, вельмі духмяны, не такі салодкі, як іншыя гатункі мёду (верагодна, з-за вялікай кіслотнасці). У ЗША карыстаецца вялікім попытам.

Змеегалоўнікавы мёд

Светлы, празрысты, з прыемным водарам і смакам. Пчолы назапашваюць яго з нектару сіне-фіялетавых кветак змеегалоўніку, які расце на Каўказе, Алтаі, Украіне. Змеегалоўнік адносіцца да вельмі каштоўных меданосных раслін, так як змяшчае вялікую колькасць высокацукрыстага нектару з цытрынавым пахам.

Ісопавы мёд

Па сваім арганалептычным уласцівасцям адносіцца да першагатунковых. Нектар для гэтага мёду пчолы збіраюць з цёмна-блакітных кветак лекавай і меданоснай паўхмызняковай расліны — ісопу.

Каменны мёд

Каменны мёдВельмі рэдкі, выключны і своеасаблівы. Збіраюць яго дзікія пчолы, адкладаючы ў расколінах каменных скалаў.

Гэты мёд палевага колеру, з прыемным водарам, добры на смак. Соты з мёдам ўтрымліваюць мала воску і ўяўляюць сабою адно крышталізаванае рэчыва, якое для ўжывання даводзіцца адколваць кавалачкамі, як лядзяш.

У адрозненне ад звычайнага пчалінага мёду, каменны гатунак амаль не ліпне і ў сувязі з гэтым не патрабуе спецыяльнай тары. Ён добра захоўваецца без змены сваіх якасцяў на працягу некалькіх гадоў. Часта завецца таксама «абхазскім мёдам».

Канюшынавы мёд

Светлы, амаль бескаляровы, празрысты, часам з зеленаватым адценнем, з далікатным водарам і прыемным своеасаблівым смакам. Хутка крышталізуецца ў цвёрдую белую дробнакрышталічную масу. Адносіцца да высокагатунковых і першакласным гатункаў.

Каштанавы мёд

Мае цёмны колер, валодае слабым водарам, непрыемны на смак. Для назапашвання гэтага мёду пчолы збіраюць нектар з кветак каштанавага дрэва, якое расце галоўным чынам у Крыме, на Каўказе і ў Францыі.

Пчолы вырабляюць таксама мёд з нектару бел-ружовых кветак дэкаратыўнага дрэва каштана конскага (вось менавіта гэты каштан і расце ў Беларусі). Гэты гатунак, у адрозненне ад першага, празрысты (бескаляровы), вадкі, але лёгка і хутка крышталізуецца, часам гарчыць. Каштанавыя гатункі адносяцца да разраду нізкагатунковых.

Кляновы мёд

Адносіцца да светлых гатункаў мёду, валодае выдатнымі смакавымі якасцямі. Пчолы энергічна збіраюць яго з прыгожых жаўтлява-зялёных кветак клёну вастралістага, які сустракаецца амаль ва ўсіх лясах Беларусі.

Лавандавы мёд

Адносіцца да разраду першагатунковых. Залацістага колеру, празрысты, валодае далікатным водарам і прыемным смакам. Пчолы выпрацоўваюць яго з нектару светла-сініх або блакітна-фіялетавых кветак шматгадовай эфірамаслічнай расліны лаванды. Вырошчваецца лаванда на паўднёвым беразе Крыма, на Кубані, на Каўказе і ў Францыі. Лавандавы гатунак адносіцца да першагатунковых.

Лапуховы мёд

Валодае рэзкім вострым пахам, мае цёмна-аліўкавы колер, вельмі цягучы. Нектар для атрымання гэтага мёду пчолы збіраюць з дробных цёмна-ружовых кветак лапуха войлачнага і лапуха вялікага. Гэты нектар прыгожага жаўтлявага колеру, часам можа мець зялёны адценне, валодае моцным прыемным рэзкім пахам. Мае аліўкавы колер, светлы, глейкі, лёгка наварочваецца на лыжку.

Ліпавы мёд

Ліпавы мёдЗбіраецца паўсюдна ў Беларусі і лічыцца адным з лепшых. Ліпа лічыцца добрым меданосам. Дзякуючы выключна прыемнаму смаку цэніцца вельмі высока.

Свежаадвіраваны на медагонцы, гэты ласунак вельмі духмяны, звычайна празрысты, слаба-жоўтага ці зялёнага колеру. Валодае цудоўным спецыфічным водарам і выдатным смакам, нягледзячы на ​​адчуванне слабой гаркаты, якая, аднак, хутка знікае. Крышталізуецца ў цвёрдую белую масу, мае буйназярністую садку. У ліпавыя мёдзе выяўленыя крышталі шчаўевакіслага кальцыю. Лічаць, што ўтрыманне гэтых крышталяў характэрна толькі для ліпавага мёду. Іх выяўленне можа служыць дадатковай прыкметай ўстанаўлення гатунку ліпавага мёду.

Часам ліпавы гатунак мае светла-жоўтую або зелянява-шэрую афарбоўку, што адбываецца ад траплення ў яго падзевага мёду (падзь на ліпе бывае часта.) У народнай медыцыне шырока ўжываецца пры прастудзе, галоўным чынам як патагонны сродак.

Лугавы мёд

Мае залаціста-жоўты, часам жоўта-карычневы колер, прыемны водар, добры смак. Лугавыя («зборныя») гатункі пчолы выпрацоўваюць з нектару розных лугавых кветак.

Люцэрнавы мёд

Пчолы збіраюць з ліловых або фіялетавых кветак люцэрны пасяўной. Свежаадвіраваны мае розныя адценні: ад зусім празрыстага да залацістага бурштынавага. Хутка крышталізуецца, набываючы белы колер, і нагадвае сваёй сумессю густую смятанку. Колер залежыць ад утрымання вады: чым менш воднасць, тым колер мёду святлей.

Валодае прыемным водарам і спецыфічным прысмакам. Калі мёд захоўваць у цёплым пакоі, то ён можа заставацца вадкім на працягу года.

Лясны мёд

Для атрымання гэтага мёду пчол вывозяць на лясныя паляны. Звычайна пад лясным мёдам маюць на ўвазе падзевы гатунак, які пчолы збіраюць з хвойных дрэў.  Найбольш часты колер: цёмна-карычневы.

Малінавы мёд

Адносіцца да светлых гатункам мёду самай высокай якасці, мае прыемны водар і добры смак. Сотавы мёд з маліны валодае пяшчотнымі смакавымі якасцямі і нібы растае ў роце. Гэты мёд пчолы робяць з нектару кветак лясной і садовай маліны. Дзякуючы таму што кветка маліны перакуленая ўніз, пчала, здабываючы нектар, знаходзіцца як бы пад натуральным падстрэшкам (або парасонам) і можа працаваць нават падчас дажджу.

Манука мёд

Мёд манукаМеданосам  для яго служыць эндэмічны хмызняк, які належыць да сямейства міртавымі і які з’яўляецца блізкім сваяком чайнага дрэва. Геаграфія збору: паўсюдна ў Новай Зеландыі, на паўднёвым усходзе Аўстраліі. Расце пераважна ў нізінах, рэдка — на схілах гор, зараснікі гэтага хмызняку аддаюць перавагу рачныя берагі, пажыўныя глебы. Колер мёду: ад цёмна-жоўтага да цёмна-карычневага. Смак салодкі, моцны, прыемны, асвяжальны.

Водар спецыфічны, моцны. Час крышталізацыі доўгі, асядае ў дробнакрышталічную структуру цёмнага жоўтага або карычневага колеру. Глейкі, густы. Гэты гатунак мёду экспартуюцца ва ўсе куткі планеты за шалёныя грошы, пры гэтым, за год аб’ёмы яго вытворчасці складаюць усяго не больш за 120 тон.

Рэклама яго унікальных уласцівасцяў прымушае шукаць розныя шляхі яго набыцця і гэтым карыстаюцца нядобрасумленныя прадаўцы.

Маркоўны мёд

Так так, гэта не жарт. Ёсць і такі. Мае цёмна-жоўты колер, моцны водар. Пчолы выпрацоўваюць яго з нектару духмяных белых кветак суквеццяў культурнай двухгадовай расліны — морквы. Ну вядома, што морква павінна расці на некалькіх дзясяткаў гектараў.

Мелісавы мёд

Мае празрысты колер, прыемны водар і смак. Пчолы нарыхтоўваюць яго з нектару светла-фіялетавых або ружовых з моцным пахам кветак мелісы. Пчолы вельмі любяць пах мелісы.

Мятны мёд

Пчолы выпрацоўваюць яго з нектару пахкіх кветак шматгадовай эфірамаслічнай і расліны мяты, якая дае багатыя зборы высакаякаснага мёду. Валодае бурштынавым колерам і прыемным водарам мяты. Лічыцца высакаякасным ў Заходняй Еўропе. Гэты гатунак змяшчае шмат вітаміну С, аказвае заспакаяльнае, болесуцішальнае і антысептычнае дзеянне.

Рабінавы мёд

Мае чырвоны колер, моцны водар і добрыя смакавыя якасці. Пры крышталізацыі ўтвараецца буйназярністая маса. Пчолы нарыхтоўваюць яго з нектару кветак рабіны.

Рапсавы мёд

Мае колер ад белага да інтэнсіўна-жоўтага, слабы водар і прыкры смак, густы, хутка крышталізуецца. Дрэнна раствараецца ў вадзе і пры доўгім захоўванні хутка закісае. Пчолы назапашваюць яго з нектару кветак рапсу.

Рэзедавы мёд

Адносіцца да катэгорыі высокагатунковых, валодае прыемным водарам, а па смаку можа супернічаць з ліпавым. Пчолы выпрацоўваюць яго з нектару кветак рэзеды пахучай, якая з’яўляецца добрым меданосам.

Сардэчнікавы мёд

Вельмі цяжкі, светла-жоўтага колеру, са спецыфічным, але нярэзкім смакам. Нектар пчолы збіраюць з бледна-фіялетавых кветак меданосных раслін сардэчніка.

Свірэпкавы мёд

Мае зелянява-жоўты колер, валодае слабым водарам, але прыемным смакам. Для працяглага захоўвання малапрыдатны. Выпрацоўваецца з нектару залаціста-жоўтых кветак свірэпкі.

Сіняковы мёд

Валодае пышным смакам і водарам. Мае характэрны светлы колер і густую кансістэнцыю, а смак немагчыма зблытаць з іншымі відамі. Пчолы збіраюць яго з расліны пад назвай сіняк, які мае ярка выражаны сіні колер.

Скрыпенькавы мёд (з Іван-чаю)

Празрысты, з зеленаватым адценнем, пры крышталізацыі становіцца белым ў выглядзе снежных крупінак, а часам нагадвае сметанковападобную або дробназярністую масу. Пры награванні становіцца жоўтым, валодае вельмі слабым далікатным водарам і не мае вызначана выяўленага мядовага смаку, таму пакупнікі нярэдка не прызнаюць яго натуральнасці.

Сланечнікавы мёд

Мае залацісты колер, слабы водар і даўкі смак. Хутка крышталізуецца. Пры крышталізацыі становіцца светла-бурштынавым, часам нават з зеленаватым адценнем. Гэты гатунак валодае каштоўнымі дыетычнымі і лячэбнымі ўласцівасцямі. Лічыцца нізкасортным.

Фацэліявы мёд

Мае светла-зялёны ці белы колер, валодае далікатным водарам і прыемным тонкім смакам. Належыць да лепшых гатункаў. Пасля крышталізацыі нагадвае цеста. Рыхтуецца пчоламі з нектару кветак фацэліі, якая лічыцца добрым меданосам.

Цюльпанавы мёд

Мае чырвоны колер, валодае прыемным водарам і добрым смакам. Не не не, пчолы не збіраюць яго з кветак цюльпанаў, якія мы дорым кожны год нашым дзяўчынам на 8-е Сакавіка. Пчолы збіраюць гэты гатунак з зелянява-чырвонага дэкаратыўнага цюльпанавага дрэва (якое расце ў субтропіках). Гэтае дрэва — добры меданос, так як змяшчае найбольшую колькасць нектару, у параўнанні з іншымі меданоснымі субтрапічным раслінамі.

Чарнічны мёд

Валодае выключным водарам, прыемным смакам і мае чырванаваты колер. Выпрацоўваецца пчоламі з нектару кветак чарніц.

Чартапалохавы (мардоўнікавы) мёд

Адносіцца да першакласных. Бывае празрыстым, зеленаватым, залацістым (светла-бурштынавым), мае прыемны водар і смак. Пры крышталізацыі становіцца дробназярністым. Пчолы энергічна збіраюць яго з прыгожых малінавых кветак пустазелля з калючымі сцёбламі.

Чарэшневы мёд

Кветка чарэшніУ некаторых раёнах Украіны і паўднёвых раёнах Беларусі ёсць вялікія плошчы чарэшневых насаджэнняў, якія таксама з’яўляюцца меданоснымі. З нектару кветак чарэшні пчолы выпрацоўваюць чарэшневы мёд. Ён валодае характэрным цытрынава-салодкім смакам, мае бела-жоўты колер, прыемны водар. Добра ўспрымаецца арганізмам.

Шалфейны мёд

Мае светла-бурштынавы або цёмна-залацісты колер, валодае пяшчотным прыемным водарам, добрым смакам. Робіцца пчоламі з кветак шалфею аптэчнага.

Эўкаліптавы мёд

Непрыемны на смак, але высока цэніцца, так як ўжываецца ў народнай медыцыне для лячэння захворванняў на сухоты (туберкулёз). Пчолы выпрацоўваюць яго з нектару буйных адзінкавых кветак са шматлікімі тычачкамі вечназялёнага дрэва эўкаліпта круглага, які культывуецца галоўным чынам у субтропіках.

Эспарцетавы мёд

Адносіцца да каштоўных гатункаў. Ён светла-бурштынавага колеру, празрысты як крышталь, мае прыемны тонкі водар і смак. Павольна крышталізуецца вельмі дробнымі крышталямі. У зацукраваным выглядзе ўяўляе сабою белую цвёрдую масу з крэмавым адценнем, якая нагадвае па выглядзе сала. Нарыхтоўваецца пчоламі з нектару расліны эспарцета пасяўнога. Акрамя нектару пчолы бяруць з эспарцета карычнева-жоўты пылок.

Яблыневы мёд

Мае светла-жоўты колер, вельмі тонкі водар і смак, хутка крышталізуецца. Гатуецца пчоламі з нектару кветак яблыні.

Віды мёду па таварным выглядзе

Вадкі мёдПа таварным выглядзе мёд падзяляюць у асноўным на цэнтрабежны і сотавы. Выдзяляюць яшчэ самацёчны (калі соты выстаўляюць на сонца), прэсаваны, топлены. Але апошнія тры віды сустракаюцца досыць рэдка.

Цэнтрабежны: атрымліваюць пры віраванні яго з каморак сотаў з дапамогай медагонкі. Часцей за ўсё пад словам «мёд» маюць на ўвазе менавіта цэнтрабежны адвіраваны від.

Сотавы мёдСотавы: мёд, не «выняты» з васковых каморак, прадаецца рамкамі ці невялікімі прамавугольнымі выразкамі. Ўнутры каморак ён можа быць як вадкі, так і сеўшы. Гандаль сотавым мёдам мае ў Беларусі меншы абарот, гэта тлумачыцца:

  • больш высокай цаной такога мёду за кілаграм;
  • нязручнасцю транспарціроўкі;
  • стратай каштоўнага прадукту пчалярства — воску;
  • складанасцю атрымання таварнага сотавага мёду.

Якасны сотавы мёд павінен мець суцэльную пячатку (абсалютна усе каморкі запячатаны васковымі вечкамі). Белага або светла-жоўтага колеру павінна быць не толькі пячаткі мёду, але і ўласна сам сот.

Якім можа быць мёд па кансістэнцыі

Па кансістэнцыі адвіраваны мёд можа быць вадкім або закрышталізаваным («сеўшы»).

Вадкі — нармальны стан свежага мёду пасля віравання з сотаў (звычайна мёд бягучага пчалярскага сезону). Вадкі мёд мае розную ступень гушчыні (вадкасці). Вадкасць мёду залежыць ад большага ці меншага ўтрымання ў ім вады, і збольшага ад тэмпературы навакольнага паветра.

Вадкі выгляд можа атрымлівацца таксама награваннем закрышталізаванага мёду, пры гэтым могуць губляцца некаторыя яго карысныя ўласцівасці.

Занадта вадкі гатунак можа сведчыць аб недастатковай вытрымцы яго ў сотах, яго называюць «няспелым».

Закрышталізаваны мёдЗакрышталізаваны — утвараецца натуральным шляхам з вадкага мёду пры перападах тэмпературы. Сеўшы мёд не губляе сваіх уласцівасцяў у выніку крышталізацыі. У залежнасці ад велічыні крышталяў адрозніваюць буйназярністай, дробназярністай і салападобнай садкай. У буйназярністым мёдзе зросткі крышталяў цукру бываюць больш за 0,5 мм у дыяметры, у дробназярністым — менш за 0,5 мм. Часам закрышталізаваны прадукт мае настолькі дробныя крышталі, што маса мёду здаецца аднастайнай, салападобнай.

Крышталізацыя запавольваецца пры падвышаным утрыманні ў мёдзе фруктозы (адпаведна пры паніжаным утрыманні ў ім глюкозы).

Віды мёду па колеру, празрыстасці, смаку і паху

Па колеры салодкі пчаліны прадукт дзеляць на светлы і цёмны са шматлікімі пераходным адценнямі ад белага да чырванавата-карычневага.

Мёд і яго колерыКолер мёду залежыць ад раслін, з нектару якіх ён атрыманы: адносна светлыя мёду атрымліваюцца з суквеццяў ліпы, акацыі і інш., Адносна цёмныя — з грэчкі. Падзевы гатунак таксама звычайна заўсёды цёмны.

Інтэнсіўнасць афарбоўкі мёду мяняецца ад часу збору — вясновы больш святлейшы, асенні – больш цямнейшы. Пры хуткім і багатым медазборы колер святлей, чым пры слабым і зацягнутым. У залежнасці ад канцэнтрацыі  рэчываў ён можа быць бясколерным, слаба афарбаваным або светлым, інтэнсіўна афарбаваным або цёмным.

Найбольш часта сустракаюцца розныя адценні жоўтага і карычневага колеру. Радзей бываюць адценні зялёнага, чырвонага, бурага, крэмавага.

Празрыстасць вадкага мёду залежыць таксама ад колькасці пылку, які трапіў у мёд пад-час яго віравання. Колер можа мутнець і ў выніку распачатага працэсу яго крышталізацыі.

Цёмна-карычневая афарбоўка мёду ўзнікае пры працяглым захоўванні і награванні.

Натуральны якасны мёд, як правіла, мае салодкі смак. Рэзкі кіслявы прысмак ўласцівы толькі сапсаванаму мёду, у якім пачаўся працэс браджэння.

Ступень салодкасці вызначаецца колькасцю і суадносінамі вугляводаў у нектары розных відаў раслін. Таму гатункі з розным батанічным паходжаннем маюць характэрныя прысмакі: прыкры – рапсавы, рэзкі – з дзьмухаўца,  даўкі — сланечнікавы, даўка-горкі  — верасовы, гаркаваты  — валошкавы і каштанавы, востры горкі — тытунёвы.

Смак можа пагаршацца пры няправільным захоўванні і перагрэве. Пры гэтым з’яўляецца прагорклы, кіслы прысмак.

Водар (пах) мёду абумоўліваецца асаблівасцямі той ці іншай расліны.

Нектар, сабраны пчоламі з адной пэўнай расліны, мае звычайна свой характэрны смак і водар. Пры вядомым вопыце можна, напрыклад, беспамылкова вызначыць грэчкавы гатунак. Своеасаблівы водар мае ліпавы пчаліны прадукт, сланечнікавы, гарчычны.

Некаторыя гатункі мёду вылучаюць непрыемны пах. Яны атрыманыя з нектару тытуню ці чабору. Па водары мёду можна меркаваць у пэўнай меры пра яго гатунак і якасць.

Водар змешанага мёду адрозніваецца надзвычайнай разнастайнасцю і часта не дае магчымасці вызначыць яго паходжанне.

Мёд у слоіку

***

А якія гатункі мёду для вас самыя смачныя? Дзяліцеся, калі ласка, сваімі ўражаннямі і заўвагамі.