Хто такія трутні? Іх функцыі ў пчалінай сям’і

Трутні — гэта адзіныя асобіны мужчынскага полу ў матрыярхальным пчаліным сямействе. Асноватворная функцыя трутня – апладненне каралевы пчол. Ніякіх іншых функцый (за выключэннем, хіба што, сугрэву расплоду ў халодныя дні) пчаліны самец не выконвае. Характар ​​жыцця трутня, а таксама яе працягласць, цалкам залежыць ад працоўных пчол. Менавіта яны вырашаюць, калі яму нараджацца і паміраць: пакуль самец карысны – пра яго клапоцяцца і яго кормяць, як толькі ж медазбор заканчваецца – патрэба ў апладненні маткі адпадае, а самца за непатрэбнасцю «спісваюць».

Часта трутняў блытаюць з такімі асобінамі, як пчолы трутоўкі.

Нягледзячы на ​​сугучнасць назваў, гэта абсалютна розныя істоты. Калі трутні – гэтя самцы, то пчолы трутоўкі – гэта недаразвітыя самкі, якія з’яўляюцца ў гняздзе тады, калі матка перастае пладаносіць ці яе няма зусім даволі працяглы час. Працоўныя пчолы пачынаюць карміць пажыўным матачным малачком адзін аднаго, у выніку чаго, у многіх з іх развіваюцца рэпрадуктыўныя функцыі і яны пачынаюць адкладаць яйкі. Але гэтыя яйкі застаюцца неаплодненымі, і адзінае, што з іх можа з’явіцца, гэта недаразвітыя трутні.

Пчолы трутоўкі не могуць стаць паўнавартаснымі развітымі маткамі, бо іх палавой апарат не прызначаны для спарвання з трутнем. Калі яны і адкладаюць яйкі, то такія, якія не ўяўляюць ніякай біялагічнай каштоўнасці. Пчолы трутоўкі могуць з’явіцца ў кожнай пчалінай сям’і без маткі, так што пчаляр павінен уважліва сачыць за сваімі падапечнымі, і своечасова падсаджваць ў сям’ю новых матак, папярэджваючы з’яўленне трутовак.

Як выглядаюць трутні

Труцень ляціцьТрутня у пчалінай сям’і можна назіраць у перыяд травень-жнівень. Часцей за ўсё, яны з вулля вылятаюць пасля гарачага поўдня і вяртаюцца назад толькі перад самым захадам сонца.

Яго проста адрозніць ад звычайнай працоўнай пчалы па буйных памерах. Важыць труцень прыкладна 250-260 мг, даўжыня цела складае 15-17 мм. Таксама ён забяспечаны выдатна развітымі крыламі. Пры палёце труцень выдае гучны гул, але баяцца не варта — бо труцень жа не кусаецца.

Дзіўна, што прырода не дала нічога для выжывання трутня.

Джала для самаабароны, васковых залоз для сотавага будаўніцтва, хабатка для збору ежы і спецыяльных шчацінак для яе пераносу на вялікія адлегласці ў трутня няма. Адпаведна, трутні нават пракарміць сябе самастойна не могуць.

Прырода паклапацілася пра тое, каб у целе трутня былі развіты толькі тыя функцыі, якія спатрэбяцца яму для спарвання з самкай, да прыкладу, добры зрок, нюх, высокая хуткасць палёту.

Дзякуючы сваім вялікім пільным вачам трутні беспамылкова знаходзяць у паветры матак, а вялікія і развітыя крылы дапамагаюць дагнаць самку, абганяючы сваіх сабратаў.

Пчаліны самец няўклюдны і пражэрлівы. За сваё кароткае жыццё (2-3 месяца) 1 кілаграм трутняў (4000 асобін) здольны паглынуць да 20 кілаграмаў мёду. Такім чынам, лічынка трутня есць мёду ў чатыры разы больш за працоўную пчалу.

Жыццёвы цыкл трутняў

Нараджэнне трутня

Пасля выхаду з каморкі (дапамагаюць у гэтым пчолы), труцень яшчэ 8-10 дзён узмоцнена харчуецца, рыхтуючыся да таго, каб стаць партнёрам для пчалінай каралевы. Толькі жруць, жруць, жруць, і нічога больш не робяць.  На 6-7 дзень пасля вываду, трутні вылятаюць на азнаямленчыя аблёты, якія дазваляюць ім пазнаёміцца з навакольным асяроддзем каля вулля. А праз пару тыдняў, труцень, як паўнавартасны самец, ляціць на пошукі маткі. Ююхуу!

Труцень і матка

У апладненні пчалінай каралевы прымаюць удзел не адзін, а прыблізна 6-8 самцоў. Неўзабаве пасля таго, як адбываецца апладненне, труцень, які ажыццявіў свой доўг, гіне (як правіла гіне, але не заўсёды).

Як правіла, трутні жывуць у той жа сям’і, дзе і вывеліся, тым не менш, у цёплы час, пакуль яны ўяўляюць сабой лятаючы пераносны банк спермы, пчаліныя самцы – жаданыя госці ў любым вуллі. Куды б яны ні заляцелі, працоўныя пчолы пачынаюць іх карміць, успрымаючы як патэнцыйных партнёраў для сваёй каралевы.

Калі медазборны перыяд падыходзіць да канца, трутні больш не патрэбныя сям’і, і ў мэтах эканоміі харчовых запасаў пчолы выцясняюць іх з гнязда: спачатку проста адціскаючы ад сотаў з мёдам, а як толькі толькі яны слабеюць ад голаду — адціскаюць за межы вулля. Там трутні і гінуць, калеючы ад холаду і голаду.

Пакінуць трутняў зімаваць у гняздзе пчолы могуць толькі ў двух выпадках: калі матка няплодная або занадта старая, альбо калі ў сям’і яе няма ўвогуле. Прысутнасць трутняў зімой у вуллі – прыкмета няшчасця пчалінага сямейства.

Зразаюць трутовыя соты

Каб зэканоміць каштоўную ежу, многія сквапныя пчаляры зразаюць расплод з трутнямі. Тым не менш, такі спосаб не прынясе выніку, бо рабочыя пчолы хутка дабудуюць новыя соты для самцоў, і выведуць іх ізноў. Так што змяншаць колькасць трутняў не заўсёды мэтазгодна.